فولاد فنری 1.5026 (56Si7): ترکیب، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی و کاربردها
1.5026 با نامهای 56Si7 و 55Si7 (معادل صنعتی SAE 9255) از فولادهای فنری سیلیکونی EN 10089 است. پس از کوئنچ و تمپر، استحکام بالا، برگشتپذیری کشسان مناسب و پایداری خواص در سرویس ارائه میکند؛ برای فنرهای برگ/کویل خودرو و ریل، واشرهای بشقابی، رینگهای فنری و میلههای پیچشی بهطور گسترده استفاده میشود.
در جداول بالا استانداردها و نام های معادل و ویژگی های فیزیکی آن را ملاحظه کردید، در ادامه با ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی، کاربردها و نحوه خرید و قطرهای موجود قیمت آلیاژ 1.5026 آشنا میشویم.
ترکیب و خواص شیمیایی
طراحی آلیاژی 56Si7 بر پایهٔ سیلیسیمِ نسبتاً بالا (برای ارتقای الاستیسیته و کاهش افت ارتفاع فنر) همراه با کربن میانی و منگنز است. بازهٔ زیر قالب EN/DIN این گرید را بازتاب میدهد.
| عنصر | درصد موجود |
|---|---|
| کربن (C) | 0.52 تا 0.60 % |
| سیلیسیم (Si) | 1.50 تا 2.00 % |
| منگنز (Mn) | 0.60 تا 0.90 % |
| فسفر (P) | کوچکتر از 0.040 % |
| گوگرد (S) | کوچکتر از 0.040 % |
خواص مکانیکی فولاد 1.5026 در حالات مختلف
سه ستون Q+T نمایندهٔ تمپر پایین/متوسط/بالا هستند تا انتخاب حرارتی مستقیماً به خروجی مکانیکی نگاشت شود. رنجها برای مقاطع متداول فنری و مسیر استاندارد آستنیته–کوئنچ–تمپر تنظیم شدهاند؛ ضخامت، کیفیت سطح و رسانهٔ سردسازی میتواند نتایج واقعی را جابهجا کند.
| نام ویژگی | آنیل نرم (+A) | نرمالایز (+N) | Q+T دمای پایین (°C 150–200) | Q+T دمای متوسط (°C 250–300) | Q+T دمای بالا (°C 350–450) |
|---|---|---|---|---|---|
| استحکام کششی | از 600 تا 760 MPa | از 820 تا 980 MPa | از 1750 تا 2000 MPa | از 1450 تا 1700 MPa | از 1100 تا 1300 MPa |
| استحکام تسلیم | از 320 تا 380 MPa | از 480 تا 620 MPa | از 1250 تا 1450 MPa | از 1000 تا 1200 MPa | از 750 تا 900 MPa |
| سختی هسته | کوچکتر از 248 HB | از 230 تا 270 HB | از 56 تا 60 HRC | از 50 تا 56 HRC | از 44 تا 50 HRC |
| مقاومت به ضربه | از 20 تا 30 J | از 20 تا 30 J | از 10 تا 16 J | از 12 تا 20 J | از 16 تا 24 J |
| چقرمگی | 5 از 10 | 5 از 10 | 3 از 10 | 4 از 10 | 5 از 10 |
| ماشینکاریپذیری | 6 از 10 | 5 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| جوشپذیری | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| مقاومت به سایش | 6 از 10 | 7 از 10 | 8 از 10 | 7 از 10 | 6 از 10 |
| دمای کاری پیوسته | — | — | از −20 تا 200 °C | از −20 تا 200 °C | از −20 تا 200 °C |
| دمای کاری مقطعی | — | — | تا 230 °C | تا 230 °C | تا 230 °C |
عملیات حرارتی فولاد 1.5026: نرمالایز/آنیل، آستنیته و کوئنچ، تمپر
چرخهٔ معمول: آمادهسازی (نرمالایز/آنیل یا اسفرودایز) → آستنیته و کوئنچ (آب برای مقاطع نازک، روغن برای ضخیمتر) → تمپر پایین/متوسط/بالا. سه ردیف «تمپرینگ» در جدول زیر دقیقاً با سه ستون Q+T در جدول خواص مکانیکی متناظر است تا انتخاب حرارتی با خروجی مکانیکی مقایسه شود.
| نوع عملیات | حالت | دما (°C) | زمان نگهداری | محیط سردسازی | ساختار نهایی | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نرمالایز و آمادهسازی | نرمالایز (+N) | 850 تا 880 | 30 تا 90 دقیقه | هوای کوره / هوا | پرلیت یکنواخت | یکنواختسازی بافت قبل از سختکاری |
| نرمکاری و آمادهسازی | آنیل نرم (+A) | 640 تا 680 | 120 تا 240 دقیقه | در کوره تا 600 سپس هوا | پرلیت نرم (HB کوچکتر از 248) | مرجع ماشینکاری/فرمدهی |
| سختکاری | آستنیته + کوئنچ | 840 تا 870 | 15 تا 30 دقیقه | آب یا روغن | مارتنزیت | انتخاب رسانه با توجه به مقطع/ریسک اعوجاج |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای پایین | 150 تا 200 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | سختی بالاتر برای مقاومت سایش سطحی |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای متوسط | 250 تا 300 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | تعادل سختی/چقرمگی برای فنرهای پُرتنش |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای بالا | 350 تا 450 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | چقرمگی بهتر در ازای افت سختی |
| تنشزدایی | قبل/بعد از ماشینکاری | 50 کوچکتر از دمای تمپر | 60 تا 120 دقیقه | کوره | زمینه پایدارتر | پیش از سنگزنی نهایی توصیه میشود |
| سختکاری سطحی | القایی / شعلهای | آستنیتی سطح تا 840–870 | ثانیهها تا دقیقهها | اسپری / پلیمر / هوا | سطح مارتنزیتی (HRC 56 تا 60) | برای مسیرهای سایشی و نشیمنگاهها |
- برای فنرهای حجیم/پُرتنش: تمپر دوبل، کنترل یکنواختی دما و خنککاری و سنگزنی با روانکاری کافی توصیه میشود.
ویژگیها، مزایا و معایب
56Si7 تعادل خوبی از استحکام بالا، برگشتپذیری و هزینهٔ مناسب ارائه میکند. نسبت به فنریهای حاوی Ni یا Mo چقرمگی پایینتری دارد، اما برای فنرهای عمومی خودرو/ریل بسیار رایج است.
ویژگیهای کلیدی
- سختی پس از Q+T (تمپر متوسط) ≈ 50–56 HRC؛ تمپر پایین سختتر و تمپر بالا چقرمهتر است.
- تمایل کمتر به افت ارتفاع فنر بهواسطهٔ سیلیسیم بالاتر.
مزایا
- دسترسپذیری و قیمت رقابتی در مقاطع فنری استاندارد.
- فرمدهی گرم و سرد مناسب قبل از HT؛ خواص پایدار پس از Q+T.
معایب
- جوشپذیری محدود و حساسیت به دکربوریزاسیون سطحی.
- مقاومت خوردگی پایین؛ نیازمند پوشش/روانکار یا نگهداری سطح.
کاربردها
فنرهای برگ و کویلِ پُرتنش در خودرو/ریل، واشرهای بشقابی، رینگ/واشر فنری، تسمههای فنری و میلههای پیچشی که به دوام چرخهای بالا و امکان سختکاری سطحی نیاز دارند.
موارد مصرف رایج
- فنر برگ و فنر کویل تعلیق
- واشر بشقابی و رینگ/واشر فنری
- تسمه/استریپ فنری
- میلهٔ پیچشی (torsion bar)
خرید فولاد 1.5026 با بهترین قیمت
برای خرید فولاد فنر 56Si7 با کیفیت تضمینشده و آنالیز معتبر، همین حالا با ما تماس بگیرید. این آلیاژ در مقاطع متداول با امکان برش سفارشی آماده ارسال است. موجودی بهروز و قیمت رقابتی، خریدی مطمئن را برای شما فراهم میکند.
