فولاد بلبرینگ 1.2063 (145Cr6) | ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی، کاربردها، قیمت و خرید
1.2063 یک فولاد بلبرینگی پرکربن از خانوادهی 100Cr6 است که پس از آستنیتهکردن، کوئنچ در روغن و «تمپر پایین» معمولاً به سختی 62–63 HRC میرسد و در یاتاقانهای غلتشی، رینگها و ساچمهها کاربرد وسیع دارد. این گرید بهدلیل کاربیدهای ریز و توزیع یکنواخت، مقاومت سایشی و پایداری ابعادی بسیار خوبی ارائه میکند، اما جوشپذیری و مقاومت به خوردگی پایینی دارد و برای ماشینکاری بهتر، کرویسازی (اسفرودایز) پیش از ساخت توصیه میشود.
در جداول بالا استانداردها و نام های معادل و ویژگی های فیزیکی آن را ملاحظه کردید، در ادامه با ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی، کاربردها و نحوه خرید و قطرهای موجود قیمت آلیاژ 1.2063 آشنا میشویم.
خواص و ترکیب شیمیایی
1.2063 یک فولاد بلبرینگی پرکربن از خانواده 100Cr6 با کربن بالا و مقدار کنترلشده عناصر مزیتدار است. کربن زیاد سختیپذیری و مقاومت به سایش را بالا میبرد؛ کروم به پایداری کاربیدها و سختی ثانویه کمک میکند؛ منگنز و سیلیسیم سختیپذیری و استحکام را تقویت میکنند. کنترل دقیق فسفر و گوگرد برای تمیزی ریزساختار، دوام خستگی غلتشی و کیفیت سنگزنی ضروری است.
| عنصر | درصد موجود |
|---|---|
| کربن (C) | از 1.40 تا 1.60 % |
| کروم (Cr) | از 1.30 تا 1.50 % |
| منگنز (Mn) | از 0.50 تا 0.70 % |
| سیلیسیم (Si) | از 0.15 تا 0.30 % |
| فسفر (P) | ≤ 0.035 % |
| گوگرد (S) | ≤ 0.035 % |
خواص مکانیکی 1.2063
مقادیر جدول بر پایهٔ منابع معتبر خانوادهٔ 100Cr6 (کارتهای فنی تولیدکنندگان و جداول سختی–دمای تمپر) به بازههای عملی تبدیل شدهاند. مبنای مقایسه، سه ستون Q+T (تمپر پایین/متوسط/بالا) است تا انتخاب حرارتی را بتوان مستقیماً به خروجی مکانیکی (Rm/Rp0.2/HRC/چقرمگی) وصل کرد. بهدلیل وابستگی به ابعاد قطعه، مسیر عملیات، کیفیت ذوب (BQ/ESR/VAR) و نوع کوره/کوئنچ، اعداد را تیپیک در نظر بگیرید و برای قطعهٔ واقعی با دیتاشیت تأمینکننده تطبیق دهید.
| نام ویژگی | آنیل نرم (+A) | نرمالایز (+N) | Q+T دمای پایین (°C 150–200) | Q+T دمای متوسط (°C 250–300) | Q+T دمای بالا (°C 350–400) |
|---|---|---|---|---|---|
| استحکام کششی | از 570 تا 780 MPa | از 900 تا 1100 MPa* | از 2300 تا 2500 MPa | از 2100 تا 2300 MPa | از 1650 تا 1900 MPa |
| استحکام تسلیم | حدود 300 MPa | از 700 تا 850 MPa* | از 1900 تا 2100 MPa | از 1700 تا 1900 MPa | از 1500 تا 1700 MPa |
| سختی هسته | از 180 تا 220 HB | از 260 تا 300 HB* | از 62 تا 63 HRC | از 57 تا 60 HRC | از 51 تا 54 HRC |
| مقاومت به ضربه | کوچکتر از 5 J | از 5 تا 10 J* | از 8 تا 10 J | از 11 تا 14 J | از 18 تا 24 J |
| چقرمگی | 7 از 10 | 5 از 10 | 2 از 10 | 3 از 10 | 4 از 10 |
| ماشینکاریپذیری | 7 از 10 | 6 از 10 | 1 از 10 | 1 از 10 | 1 از 10 |
| جوشپذیری | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| مقاومت به سایش | 2 از 10 | 3 از 10 | 9 از 10 | 8 از 10 | 7 از 10 |
| مقاومت به خوردگی | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| دمای کاری پیوسته | — | — | از −40 تا 200 °C | از −40 تا 200 °C | از −40 تا 200 °C |
| دمای کاری مقطعی | — | — | تا 230 °C | تا 230 °C | تا 230 °C |
(*) سطرهای +N و برخی مقادیر مقدماتی، تیپیک و برای مقایسهاند. سختیها بر اساس منحنی تمپر خانوادهٔ 100Cr6 در 150–400 °C و دادههای سازندگان است؛ برای قطعهٔ واقعی، به دیتاشیت تأمینکننده و آزمون نمونهٔ همان ذوب استناد کنید.
عملیات حرارتی 1.2063 : نرمالایز، اسفرودایز، کوئنچ و تمپر
چرخهٔ متداول برای 1.2063 شامل آمادهسازی (نرمالایز یا آنیل)، آستنیته و کوئنچ، سپس تمپر در یکی از سه باند دمایی است. سه ردیف «تمپرینگ — دمای پایین/متوسط/بالا» دقیقاً با سه ستون Q+T در جدول خواص مکانیکی متناظرند تا انتخاب حرارتی را بتوانید با خروجی Rm/Rp0.2/HRC مقایسه کنید. دما و زمان به ضخامت، طرح قطعه، کیفیت ذوب و نوع کوره/کوئنچ وابستهاند؛ برای قطعهٔ واقعی با دیتاشیت تأمینکننده تطبیق دهید. برای قطعات دقیق، تنشزدایی پس از ماشینکاری، کوئنچ کنترلشده، سابزرو بین کوئنچ و تمپر اول و تمپر دوبل توصیه میشود.
| نوع عملیات | حالت | دما (°C) | زمان نگهداری | محیط سردسازی | ساختار نهایی | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نرمالایز و آمادهسازی | نرمالایز (+N) | 880 تا 910 | 60 تا 120 دقیقه | هوای کوره / هوا | فریت + پرلیت یکنواخت | یکنواختسازی دانهها پیش از ماشینکاری/اسفرودایز |
| نرمکاری و آمادهسازی | آنیل کامل (+A) | 760 تا 790 | 120 تا 360 دقیقه | در کوره تا 600 سپس هوا | پرلیت نرم | کاهش سختی و تنش برای ماشینکاری بهتر |
| نرمکاری و آمادهسازی | کرویسازی | 740 تا 760 | 300 تا 600 دقیقه | در کوره تا 300 سپس هوا | کاربیدهای کروی در زمینه فریتی/پرلیتی | آمادهسازی برای سختکاری یکنواخت و کاهش اعوجاج |
| سختکاری | آستنیته + کوئنچ | 820 تا 840 | 15 تا 30 دقیقه | روغن / حمام نمک | مارتنزیت با آستنیت باقیمانده | برای دقت بالا از کوئنچ کنترلشده استفاده کنید |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای پایین | 150 تا 200 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | هدف سختی حدود 62 تا 63 HRC برای سایش بالا |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای متوسط | 250 تا 300 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | تعادل سختی/چقرمگی |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای بالا | 350 تا 400 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | چقرمگی بالاتر در ازای افت سختی |
| تنشزدایی | قبل از سختکاری | 600 تا 650 | 60 تا 120 دقیقه | کوره | زمینه پایدارتر | پس از ماشینکاری سنگین و پیش از کوئنچ |
| گزینهٔ تکمیلی | سابزرو | −80 تا −196 | 30 تا 120 دقیقه | نیتروژن مایع / تونل سرمایش | کاهش آستنیت باقیمانده | بین کوئنچ و اولین تمپر برای تثبیت ابعادی |
عملیات سطحی (اختیاری)
- در صورت نیاز به تقویت سایش سطحی یا پایداری در محیطهای خاص، نیتراسیون یا کربندهی سطحی را با ارزیابی اثر بر دوام غلتشی بررسی کنید.
- نیتراسیون در 500 تا 530 °C انجام میشود و رفتاری شبیه تمپر بالا دارد؛ لایهٔ ترکیبی باید برای تماس غلتشی کنترل/حذف شود.
- کربندهی برای 145Cr6 پرکربن تیپیک نیست؛ فقط در سناریوهای خاص با چرخهٔ دقیق توصیه میشود.
| نوع عملیات | حالت | دما (°C) | زمان نگهداری | محیط سردسازی | ساختار نهایی | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| عملیات سطحی | نیتراسیون گازی | 500 تا 530 | 8 تا 24 ساعت | هوا | لایهٔ ترکیبی + ناحیه نفوذی | اثر معادل تمپر بالا؛ افت احتمالی سختی هسته را لحاظ کنید |
| عملیات سطحی | کربندهی سطحی | 870 تا 930 | 2 تا 6 ساعت | کوئنچ فرایند | هسته سختشونده + لایه کربوره | برای 145Cr6 غیرتیپیک؛ فقط سناریوهای خاص با چرخهٔ کنترلشده |
ویژگیها، مزایا و معایب
1.2063 یک فولاد بلبرینگی پرکربن است که برای سختی و سایش حداکثری در کاربردهای غلتشی طراحی شده؛ تمرکز اصلی روی سختی نهایی بالا، پایداری ابعادی پس از عملیات و کیفیت سطحی عالی پس از سنگزنی است.
ویژگیهای کلیدی
- سختی نهایی بالا در تمپر پایین (حدود 62 تا 63 HRC) و ریزکاربیدهای یکنواخت.
- پایداری ابعادی خوب با سابزرو و تمپر دوبل؛ مناسب تلرانسهای تنگ.
- حساسیت به سوختگی سنگزنی و دکربوریزاسیون سطحی؛ نیازمند کنترل فرآیند.
- ماشینکاری مطلوب در حالت اسفرودایز؛ در حالت سختشده بهطور معمول سنگزنی.
مزایا
- مقاومت به سایش و دوام تماس غلتشی عالی.
- کیفیت پرداخت سطحی بسیار خوب پس از سنگزنی.
- دسترسپذیری گسترده و هزینه رقابتی نسبت به گریدهای آلیاژیتر.
معایب
- چقرمگی پایینتر نسبت به گریدهای Mo/Siدار؛ حساستر به شوک.
- مقاومت به خوردگی ضعیف؛ نیاز به روانکاری/پوشش در محیطهای مرطوب.
- جوشپذیری بسیار محدود؛ اتصال مکانیکی ترجیح دارد.
نکات کاربردی
- چرخه پیشنهادی: اسفرودایز → ماشینکاری دقیق → آستنیته/کوئنچ کنترلشده → سابزرو (در صورت نیاز) → تمپر دوبل.
- کنترل لایه نرمِ دکربوره قبل از بهرهبرداری قطعات غلتشی الزامی است.
- پارامترهای سنگزنی (سرعت، فشار، خنککاری) را برای جلوگیری از سوختگی مدیریت کنید.
کاربردها
1.2063 انتخاب کلاسیک برای قطعات غلتشی با سرعت بالا و تلرانس تنگ است؛ جایی که سختی نهایی و پایداری ابعادی پس از Q+T دمای پایین اولویت دارد.
موارد مصرف رایج
- رینگ و ساچمه بلبرینگهای شیار عمیق و تماس زاویهای
- رولرهای سوزنی و اجزای غلتشی ظریف
- بوشهای دقیق و حلقههای سایشی کالیبره
- شافتهای دقیقِ سختکاریشده و سنگزنی نهایی
- ابزار اندازهگیری سبک، رولرهای تست و راهنمای دقیق
شرایط کاری پیشنهادی
- روانکاری مناسب و پاکیزگی محیط برای دوام خستگی غلتشی
- برای پایداری ابعادی بهتر: سابزرو و تمپر دوبل
خرید فولاد 1.2063 با بهترین قیمت
برای خرید فولاد بلبرینگ 145Cr6 با کیفیت صنعتی و آنالیز تضمینشده، کافیست با ما در تماس باشید. این آلیاژ در قطرهای متنوع و با امکان برش دقیق در طولهای سفارشی آماده ارسال است. موجودی بهروز و قیمت رقابتی، خریدی مطمئن را برای شما فراهم میکند.
