فولاد 1.2243 (61CrSiV5): ترکیب، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی و کاربردها
1.2243 با نام 61CrSiV5 یک فولاد ابزار سردکار کمآلیاژ (کروم–سیلیسیم–وانادیوم) است که پس از کوئنچ و تمپر به سختی بالا، مقاومت سایشی قوی و پایداری ابعادی مطلوب میرسد. این گرید برای تیغههای قیچی صنعتی، سنبه و ماتریسهای برش/خم، پانچ و ابزارهای برادهبرداری سرد بهکار میرود.
در جداول بالا استانداردها و نام های معادل و ویژگی های فیزیکی آن را ملاحظه کردید، در ادامه با ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی، کاربردها و نحوه خرید و قطرهای موجود قیمت آلیاژ 1.2243 آشنا میشویم.
ترکیب و خواص شیمیایی
ترکیب این فولاد با کربن نسبتاً بالا، کروم و سیلیسیم (برای سختیپذیری و پایداری کاربیدی) و وانادیوم (ریزکاربید و ریزدانهسازی) طراحی شده است. بازههای زیر بر اساس SIJ/Pauly و منابع صنعتی است.
| عنصر | درصد موجود |
|---|---|
| کربن (C) | 0.57 تا 0.65 % |
| سیلیسیم (Si) | 0.70 تا 1.00 % |
| منگنز (Mn) | 0.60 تا 0.90 % |
| کروم (Cr) | 1.00 تا 1.30 % |
| وانادیوم (V) | 0.07 تا 0.12 % |
| فسفر (P) | کوچکتر از 0.035 % |
| گوگرد (S) | کوچکتر از 0.035 % |
خواص مکانیکی فولاد 1.2243 در حالات مختلف
سه ستون Q+T نمایندهٔ تمپر پایین/متوسط/بالا هستند تا انتخاب حرارتی مستقیماً به خروجی مکانیکی نگاشت شود. رنجها برای مقاطع متداول و مسیر استاندارد آستنیته–کوئنچ–تمپر تنظیم شدهاند؛ ابعاد، کیفیت سطح و رسانهٔ کوئنچ میتوانند نتایج واقعی را جابهجا کنند.
| نام ویژگی | آنیل نرم (+A) | نرمالایز (+N) | Q+T دمای پایین (°C 150–200) | Q+T دمای متوسط (°C 250–300) | Q+T دمای بالا (°C 350–450) |
|---|---|---|---|---|---|
| استحکام کششی | از 600 تا 740 MPa | از 820 تا 980 MPa | از 1500 تا 1750 MPa | از 1350 تا 1600 MPa | از 1000 تا 1250 MPa |
| استحکام تسلیم | از 320 تا 380 MPa | از 450 تا 600 MPa | از 1100 تا 1300 MPa | از 950 تا 1150 MPa | از 700 تا 900 MPa |
| سختی هسته | از 180 تا 220 HB | از 230 تا 270 HB | از 58 تا 62 HRC | از 54 تا 58 HRC | از 48 تا 52 HRC |
| مقاومت به ضربه | از 18 تا 28 J | از 18 تا 28 J | از 8 تا 12 J | از 8 تا 14 J | از 12 تا 20 J |
| چقرمگی | 5 از 10 | 5 از 10 | 3 از 10 | 3 از 10 | 4 از 10 |
| ماشینکاریپذیری | 5 از 10 | 4 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| جوشپذیری | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| مقاومت به سایش | 6 از 10 | 7 از 10 | 9 از 10 | 9 از 10 | 8 از 10 |
| دمای کاری پیوسته | — | — | از −20 تا 200 °C | از −20 تا 200 °C | از −20 تا 200 °C |
| دمای کاری مقطعی | — | — | تا 230 °C | تا 230 °C | تا 230 °C |
سختی پس از کوئنچ برای این کلاس معمولاً ≈ 58 تا 62 HRC است و در تمپر متوسط در بازهٔ 54 تا 58 HRC تثبیت میشود. سختی آنیل معمولاً ≤ 220 HB گزارش میشود.
عملیات حرارتی فولاد 1.2243 : نرمالایز/آنیل، آستنیته و کوئنچ، تمپر
چرخهٔ معمول: آمادهسازی (نرمالایز/آنیل یا اسفرودایز) → آستنیته و کوئنچ (روغن) → تمپر پایین/متوسط/بالا. سه ردیف «تمپرینگ» در جدول زیر دقیقاً با سه ستون Q+T در جدول خواص مکانیکی متناظر است تا انتخاب حرارتی با خروجی مکانیکی مقایسه شود.
| نوع عملیات | حالت | دما (°C) | زمان نگهداری | محیط سردسازی | ساختار نهایی | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نرمالایز و آمادهسازی | نرمالایز (+N) | 820 تا 860 | 30 تا 90 دقیقه | هوای کوره / هوا | پرلیت یکنواخت | یکنواختسازی بافت و کاهش تنشهای اولیه |
| نرمکاری و آمادهسازی | آنیل نرم (+A) | 680 تا 720 | 120 تا 240 دقیقه | در کوره تا 600 سپس هوا | پرلیت نرم (HB ≤ 220) | مرجع ماشینکاری/فرمدهی |
| نرمکاری و آمادهسازی | اسفرودایز | ایزوترمال 760 تا 680 | 180 تا 360 دقیقه | در کوره تا 300 سپس هوا | کاربیدهای کروی ریز | کاهش اعوجاج و بهبود ماشینکاری قبل از کوئنچ |
| سختکاری | آستنیته + کوئنچ | 840 تا 870 | 15 تا 30 دقیقه | روغن | مارتنزیت | سختی خام پس از کوئنچ ≈ 58 تا 62 HRC |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای پایین | 150 تا 200 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | هدف: سختی بالا برای لبههای برشی |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای متوسط | 250 تا 300 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | تعادل سختی/چقرمگی برای سنبهماتریس |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای بالا | 350 تا 450 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | چقرمگی بیشتر در ازای افت سختی |
| تنشزدایی | قبل/بعد از ماشینکاری | 50 کوچکتر از دمای تمپر | 60 تا 120 دقیقه | کوره | زمینه پایدارتر | پیش از سنگزنی نهایی توصیه میشود |
| سختکاری سطحی | القایی / شعلهای | آستنیتی سطح تا 840–870 | ثانیهها تا دقیقهها | اسپری / پلیمر / هوا | سطح مارتنزیتی (HRC 58 تا 62) | برای لبهها و نشیمنگاههای سایشی |
- برای تیغههای برشی: تمپر یکمرحلهای در 200–250 °C یا دوبل در بازهٔ میانی رایج است؛ سختی هدف را با آزمون نمونه نهایی کنید.
ویژگیها، مزایا و معایب
61CrSiV5 پس از HT سختی بالا و مقاومت سایشی قوی میدهد و بهواسطهٔ وانادیوم، ساختار کاربیدی ریز و پایداری لبهٔ برشی بهتری نسبت به سادهکربنیها دارد. در عوض، چقرمگی و جوشپذیری محدود است و به کنترل اعوجاج حساس است.
ویژگیهای کلیدی
- سختی پس از کوئنچ/تمپر معمولاً ≈ 54–60 HRC (بسته به تمپر و ابعاد).
- پایداری ابعادی مناسب در کار سرد و امکان سختکاری القایی موضعی.
مزایا
- مقاومت به سایش و نگهداشت لبهٔ برشی بالا.
- ریزدانهسازی کاربیدی با V و استحکام داغ بهتر از سادهکربنیها.
معایب
- چقرمگی محدود در سختیهای بالا؛ نیاز به تطبیق تمپر با سرویس.
- جوشپذیری ضعیف؛ ترجیح به اتصال مکانیکی.
کاربردها
مناسب برای تیغههای قیچی صنعتی، سنبه و ماتریسهای برش و خم، پانچ، کاتر، ابزارهای برادهبرداری و برخی قطعات شکلدهی سرد که به مقاومت سایش بالا نیاز دارند.
موارد مصرف رایج
- تیغهٔ برشی و قیچی صنعتی
- سنبه/ماتریس سردکار و پانچ
- کاتر و ابزار برادهبرداری سرد
- غلتکهای سرد و ابزار اندازهگیری (در منابع SIJ ذکر شده)
خرید فولاد 1.2243 با بهترین قیمت
برای خرید فولاد فنر 61CrSiV5 با کیفیت تضمینشده و آنالیز معتبر، همین حالا با ما تماس بگیرید. این آلیاژ در مقاطع متداول با امکان برش سفارشی آماده ارسال است. موجودی بهروز و قیمت رقابتی، خریدی مطمئن را برای شما فراهم میکند.
قطرهای موجود فولاد 1.2243
| قطر | طول شاخه | برش | وضعیت موجودی |
|---|---|---|---|
| 180 (mm) | 6 (m) | دارد | موجود در فروشگاه |
