فولاد فنر CK75 (C75S/1.1248) — ترکیب، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی و کاربردها
CK75 یا C75S (1.1248) فولاد فنری کربنی با حدود 0.75% کربن است که پس از کوئنچ و تمپر میتواند به سختی و استحکام بالایی برسد. این گرید در قالب نوار/استریپ دقیق، فنر تخت/حلقهای، واشر بشقابی و تیغههای سبک بهکار میرود. در برابر سایش عملکرد خوبی دارد، اما جوشپذیری و ضربهپذیری آن محدود است و برای دوام سطحی، پرداخت مناسب، روانکاری و کنترل اعوجاج در عملیات حرارتی اهمیت زیادی دارد.
در جداول بالا استانداردها و نام های معادل و ویژگی های فیزیکی آن را ملاحظه کردید، در ادامه با ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، عملیات حرارتی، کاربردها و نحوه خرید و قطرهای موجود قیمت آلیاژ 1.1248 آشنا میشویم.
ترکیب و خواص شیمیایی
بازههای زیر مطابق استانداردهای EN برای C75S/1.1248 و دیتاشیتهای تولیدکنندگان تدوین شدهاند. عناصر آلیاژی (Cr/Ni/Mo) عمداً پایین نگه داشته میشوند تا فولاد «غیرآلیاژی» باقی بماند. حدود دقیق ممکن است با توجه به ذوب/تأمینکننده در تلرانس استاندارد نوسان داشته باشد.
| عنصر | درصد موجود |
|---|---|
| کربن (C) | 0.70 تا 0.80 % |
| سیلیسیم (Si) | 0.15 تا 0.35 % |
| منگنز (Mn) | 0.60 تا 0.90 % |
| فسفر (P) | کوچکتر از 0.025 % |
| گوگرد (S) | کوچکتر از 0.025 % |
| کروم (Cr) | کوچکتر از 0.40 % |
| نیکل (Ni) | کوچکتر از 0.40 % |
| مولیبدن (Mo) | کوچکتر از 0.10 % |
خواص مکانیکی CK75 در حالات مختلف
ستونهای Q+T سه بازهٔ تمپر (پایین/متوسط/بالا) را نشان میدهند تا انتخاب حرارتی به خروجی مکانیکی (Rm/Rp0.2/HRC/چارپی) متصل شود. مقادیر برای نوار/مقاطع معمول و مسیر عملیات استاندارد (آستنیته، کوئنچ روغن/نمک، تمپر) نگاشت شدهاند؛ ابعاد، کیفیت سطح و رسانهٔ سردسازی میتوانند مقادیر واقعی را جابهجا کنند.
| نام ویژگی | آنیل نرم (+A) | نرمالایز (+N) | Q+T دمای پایین (°C 150–200) | Q+T دمای متوسط (°C 250–300) | Q+T دمای بالا (°C 350–450) |
|---|---|---|---|---|---|
| استحکام کششی | از 600 تا 720 MPa | از 650 تا 760 MPa | از 1750 تا 1950 MPa | از 1450 تا 1650 MPa | از 1050 تا 1250 MPa |
| استحکام تسلیم | از 300 تا 380 MPa | از 320 تا 420 MPa | از 1350 تا 1500 MPa | از 1000 تا 1200 MPa | از 700 تا 900 MPa |
| سختی هسته | از 200 تا 240 HB | از 210 تا 250 HB | از 60 تا 62 HRC | از 55 تا 57 HRC | از 48 تا 52 HRC |
| مقاومت به ضربه | از 18 تا 30 J | از 18 تا 30 J | از 6 تا 12 J | از 12 تا 20 J | از 18 تا 30 J |
| چقرمگی | 5 از 10 | 5 از 10 | 3 از 10 | 4 از 10 | 5 از 10 |
| ماشینکاریپذیری | 5 از 10 | 5 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| جوشپذیری | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| مقاومت به سایش | 5 از 10 | 6 از 10 | 9 از 10 | 8 از 10 | 7 از 10 |
| مقاومت به خوردگی | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 | 2 از 10 |
| دمای کاری پیوسته | — | — | از −20 تا 200 °C | از −20 تا 200 °C | از −20 تا 200 °C |
| دمای کاری مقطعی | — | — | تا 230 °C | تا 230 °C | تا 230 °C |
بازهٔ Rm/HRC مطابق محدودههای صنعتی C75S/1075 در حالت +QT نگاشت شده است. برای قطعهٔ واقعی، دیتاشیت تأمینکننده و آزمون نمونهٔ همان ذوب معیار نهایی است.
عملیات حرارتی CK75: نرمالایز/آنیل، آستنیته و کوئنچ، تمپر
چرخهٔ مرسوم: آمادهسازی (نرمالایز یا آنیل) → آستنیته و کوئنچ (روغن/حمام نمک) → تمپر در یکی از سه بازهٔ دمایی. سه ردیف «تمپر پایین/متوسط/بالا» در جدول زیر دقیقاً با سه ستون Q+T در جدول خواص مکانیکی متناظر است تا انتخاب حرارتی با خروجی مکانیکی مقایسه شود. برای استریپ دقیق، کنترل دکربوریزاسیون، سردکردن کنترلشده و تمپر دوبل توصیه میشود.
| نوع عملیات | حالت | دما (°C) | زمان نگهداری | محیط سردسازی | ساختار نهایی | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نرمالایز و آمادهسازی | نرمالایز (+N) | 810 تا 840 | 30 تا 90 دقیقه | هوای کوره / هوا | فریت + پرلیت یکنواخت | یکنواختسازی بافت و رفع تنشهای اولیه |
| نرمکاری و آمادهسازی | آنیل کامل (+A) | 680 تا 710 | 120 تا 240 دقیقه | در کوره تا 600 سپس هوا | پرلیت نرم | برای ماشینکاری بهتر در قطعات حجیم/لبهدار |
| نرمکاری و آمادهسازی | اسفرودایز | ایزوترمال 780 تا 670 | 180 تا 360 دقیقه | در کوره تا 300 سپس هوا | کاربیدهای کروی در زمینهٔ فریتی/پرلیتی | کاهش اعوجاج در کوئنچ و بهبود ماشینکاری |
| سختکاری | آستنیته + کوئنچ | 815 تا 845 | 15 تا 30 دقیقه | روغن / حمام نمک | مارتنزیت | انتخاب رسانه متناسب با ضخامت و کیفیت سطح |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای پایین | 150 تا 200 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | هدف سختی حدود 60 تا 62 HRC |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای متوسط | 250 تا 300 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | تعادل سختی/چقرمگی (≈ 55 تا 57 HRC) |
| سختکاری و مقاومسازی | تمپرینگ — دمای بالا | 350 تا 450 | 60 تا 120 دقیقه | هوا | مارتنزیت تمپرشده | چقرمگی بهتر در ازای افت سختی (≈ 48 تا 52 HRC) |
| تنشزدایی | قبل/بعد از ماشینکاری | 50 کوچکتر از دمای تمپر | 60 تا 120 دقیقه | کوره | زمینه پایدارتر | پس از ماشینکاری سنگین یا قبل از سنگزنی نهایی |
| سختکاری سطحی | القایی / شعلهای | آستنیتی سطح تا 800–850 | ثانیهها تا دقیقهها | اسپری / پلیمر / هوا | سطح مارتنزیتی (HRC 58 تا 62) | مؤثر برای لبهها، دندانهها و مسیرهای سایشی |
- نیتراسیون برای CK75 بهدلیل نبود عناصر نیتریدساز قوی بازده محدودی دارد و مانند تمپر بالا اثر میگذارد؛ سختکاری القایی/شعلهای معمولاً نتیجهٔ بهتری میدهد.
- برای استریپ دقیق: کنترل دکربوریزاسیون، یکنواختی حرارت، خنککاری مناسب در سنگزنی برای جلوگیری از سوختگی سطح.
ویژگیها، مزایا و معایب
فولاد فنری کربنی با قابلیت رسیدن به استحکامهای بالا و سختی سطحی عالی (با القایی)، اقتصادی برای فنرها و تیغههای سبک. در عوض جوشپذیری و ضربهپذیری محدود است و نگهداری سطحی در برابر خوردگی لازم است.
ویژگیهای کلیدی
- Rm تا ≈ 1900 MPa در +QT (بسته به تمپر/ضخامت) و HRC تا ≈ 62 در تمپر پایین.
- مقاومت سایش خوب برای کاربردهای تماس لغزشی/غلتشی سبک.
- پاسخ مناسب به سختکاری القایی/شعلهای.
مزایا
- قیمت/عملکرد مناسب برای استریپ و فنرهای تخت/حلقهای.
- در دسترسبودن گسترده و امکان تحویل در محدودههای سختی استاندارد.
- پرداخت پذیری و پولیشپذیری خوب پس از عملیات مناسب.
معایب
- جوشپذیری و ضربهپذیری محدود؛ حساسیت به اُورنور و سوختگی سنگزنی.
- مقاومت خوردگی پایین؛ نیازمند پوشش/روانکار یا نگهداری منظم.
کاربردها
برای استریپ/نوار فنری دقیق، فنرهای تخت/حلقهای، واشر بشقابی، تیغههای سبک (اره نواری/برشی)، و اجزای نیازمند سختی سطحی القایی گزینهٔ مرسوم است.
موارد مصرف رایج
- استریپ و نوار فنری دقیق
- واشر بشقابی، فنر تخت/حلقهای، بستهای فنری
- اره نواری و تیغههای سبک صنعتی
- لبهها/دندانهها و مسیرهای سایشی سبک با سختکاری القایی
شرایط کاری پیشنهادی
- برای تماس لغزشی: پرداخت مناسب سطح و روانکاری کافی
خرید فولاد CK75 با بهترین قیمت
برای خرید فولاد فنر 1.1248 با کیفیت تضمینشده و آنالیز معتبر، همین حالا با ما تماس بگیرید. این آلیاژ در مقاطع متداول (میلگرد، تسمه و ورق فنری) با امکان برش سفارشی آماده ارسال است. موجودی بهروز و قیمت رقابتی، خریدی مطمئن را برای شما فراهم میکند.
قطرهای موجود فولاد 1.1248
سوالات متداول (FAQ)
منابع مطالعه: 1-thyssenkrupp _ 2-SIJ _ 3-SteelNumber
